Leaving slide mode.

Hoe we WCAG beter willen maken

Hidde de Vries (Logius)

NCDT, Driebergen
28 mei 2026

Ik wil het hebben over hoe we WCAG beter willen maken

WCAG

Het komt niet zo vaak voor dat ik in een zaal ben, waar de meeste mensen al weten wat het is… WCAG…

Ik neem zomaar even aan, dat velen van jullie wel eens met WCAG werken. Regelmatig… misschien wel dagelijks. Ik zie ook mensen zitten die al tientallen jaren met WCAG werken.

Dan heb je misschien ook wel eens nagedacht over wat er beter kan.

Zelf vind ik het trouwens ook altijd leuk om hier mensen te spreken voor wie alles nog nieuw is, ik hoop dat jullie er ook bij zijn dit jaar, als je nieuw bent, een speciaal welkom!

Hopelijk kan ik je een beetje helpen om beter te begrijpen wat we met WCAG proberen te doen… of heb je ideeën.

screenshot van dashboard digitoegankelijk

Voor mij persoonlijk doe ik er ook veel mee op m'n werk… ik werk bij Logius, onderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken… wij houden bij hoe het staat met de digitale toegankelijkheid in Nederland.

In ons dashboard zie je hoe toegankelijkheid in Nederland ervoor staat… het onderzoek dat in deze data resulteert is uiteindelijk onderzoek op basis van WCAG.

wereldkaart

Wij zijn niet de enige die WCAG gebruikt in beleid en wetgeving.

Als je een wereldkaart erbij pakt zie je dat op bijna de hele wereld wetgeving bestaat die op WCAG gebaseerd is, of waar WCAG, al dan niet via een andere standaard, wordt gebruikt om te zeggen, dit is hoe we vaststellen wat toegankelijke web content is.

Bron kaart: Wikipedia. Bron landen: W3C Laws and Policies.

editors team van WCAG

WCAG beter maken… daar wordt al lang over nagedacht. Ongeveer tien jaar geleden was er al een groep genaamd “Silver” die zich hierover ging buigen.

Ag

Die naam is niet omdat ze zo van zware metalen hielden…  zilver is in het periodiek systeem der elementen namelijk Ag… wie weet waar dat voor staat? (argentum)

En dus… accessibility guidelines.

Goed, die maken we dus, met een grote werkgroep bij het W3C, World Wide Web Consortium.

WCAG 2 → 3

En momenteel is onze focus vooral op de overgang van WCAG 2 naar 3. We doen nog een klein beetje verbetering aan WCAG 2, ik ben zelf erg blij met de groep die dat doet, maar grootste deel van de tijd gaat nu naar WCAG 3. We willen het beter maken dan WCAG 2.

editors team van WCAG

Vergeet niet, er zitten mensen achter dit soort standaarden. Deze foto is van een week eind vorig jaar, waar we als editor's van vroeg tot laat werden opgesloten in een kantoor in Bristol, Engeland. We mochten er alleen even uit voor deze foto.

screenshot van pull request op w3c/wcag3

Veel van het werk wat we daar deden kwam in een grote pull request… voor de mensen wie dat niks zegt… een voorstel om iets aan te passen.

zoomed in versie waar je ziet dat er 736 commits en 582 aangepaste bestanden zijn

Het ging om maar liefst 736 commits en 582 bestanden… ik zie de wenkbrauwen van sommige ontwikkelaars in de zaal omhoog gaan… het gaat me even niet om best practices, en ik zal je niet vermoeien met de redenen, maar feit is dat we in en vlak na die week een hoop hebben aangepast.

screenshot wcag3 spec

En daardoor is er nu de WCAG 3 Working Draft, online te raadplegen. Check it out!

WCAG 2

Maar daar kom ik straks op terug. Voor ik meer over WCAG 3 zeg, neem ik je eerst nog even mee door WCAG 2.

Ik zal het kort houden, want zoals gezegd is de basis van WCAG misschien al wel bekend bij sommigen.

WCAG 2: principes (4)

De meesten zullen bekend zijn met WCAG, maar toch… even een overzicht. Dit is de basis… alle content moet dit zijn, het moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn, als 1 of meer niet waar is dan kunnen gebruikers met een beperking niet met de content werken.

WCAG 2: richtlijnen (13)

Vullen de principes in.

(getallen corresponderen met 2.2)

De richtlijnen geven concrete invulling aan de principes.

Ze maken content direct toegankelijker voor mensen en zorgen dat content in andere vormen kan worden geconsumeerd.

Richtlijnen zijn niet direct testbaar, ze framen de doelen.

WCAG 2: succescriteria (55)

Voorbeeld: 1.1.1 Niet-tekstuele content

screenshot van WCAG 1.1.1 understanding document

En daaronder hangen dan de succescriteria, we hebben er daar 55 van, in de categorie die voor Nederlandse wetgeving van belang is.

Een voorbeeld is 1.1.1 Niet-tekstuele content. Dat vereist dat je voor bijvoorbeeld afbeeldingen, stel je neemt het NCDT logo, dan staat daar in de code ook toegevoegd dat het het NCDT logo is.

Dit soort succescriteria kun je testen, en dat is wat er gebeurt als je een WCAG-audit of WCAG-onderzoek laat doen.

headshot of steve faulkner

Wil je trouwens meer weten over WCAG testen? Steve Faulkner's parallelsessie gaat over updates aan de testmethodologie.

Wat is er mis met WCAG 2?

WCAG 2 is
onvoldoende representatief voor verschillende beperkingen

foto's in vierkanten van verschillende mensen in kantoorsituaties waaronder mensen in een rolstoel en met een blindegeleidestok.

Foto's: Jordan Nicholson, CC licentie via disabilityin.org.

WCAG 2 is
lastig te updaten met technologische innovatie

van links naar rechts: floppy disks, jaren negentig computer, mp3 speler en een hele oude platenspeler.

mark zuckerberg met meta logo

Weten jullie nog (en sorry dat ik hier nu zijn hoofd toon) dat Mark Zuckberg aankondigde dat Facebook de nieuwe naam Meta kreeg, omdat de Metaverse de toekomst zou hebben?

mark zuckerberg met vr brillen

We zouden allemaal VR brillen gaan dragen

doorzichtige virtuele mensen die aan een soort tafel zitten

We zouden allemaal de wereld gaan ervaren door VR brillen en virtueel met elkaar aan tafel zitten.

WCAG 2 is
lastig te updaten met technologische innovatie

van links naar rechts: floppy disks, jaren negentig computer, mp3 speler en een hele oude platenspeler.

M'n punt is, het is lastig de toekomst te voorspellen. Het is wel belangrijk dat WCAG zo is geschreven dat we er klaar voor zijn. Die balans zoeken we.

WCAG 2 is
lastig uit te breiden

Verder is het binnen WCAG 2 lastig uit te breiden… zo zou bv de nummering dan niet meer goed kloppen en is er geen goed mechanisme om criteria weg te halen.

In WCAG 2 mist
integratie met authoring tools, browsers, hulptechnologieën

van links naar rechts: WordPress editor, screenshot van voiceover headings menu, Sanity WYSIWYG editor, Firefox beginscherm.

Voor WCAG 2 is
geen goede gebruiksaanwijzing

Wat beter kan

Wat gaat WCAG 3 beter doen?

verbreding

WCAG 3 covert een breder spectrum aan beperkingen, en om in de gaten te blijven houden of de eisen aansluiten op beperkingen, taggen we.

WCAG moet zorgen dat zoveel mogelijk mensen content kunnen gebruiken.

En om hiervoor te zorgen taggen we alle eisen in WCAG 3 in twee soorten categorieën.

Het moet werken voor gebruik…

De eerste is de zogenaamde functional performance criteria. Deze kun je kennen van Section 508, waar ze nu al worden gebruikt. Ze gaan over hoe mensen technologie gebruiken.

Dit is een slimme keuze… dit zijn allemaal categorieën waarvan we er vanuit kunnen gaan dat die op onze site van toepassing zijn. Vroeg of laat komt er iemand naar je site zonder zicht of met beperkt gehoor. Je wilt zorgen dat je site daar klaar voor is.

Digital Accessibility Framework

Gaat om relatie tussen wat individu kan, benodigde support en eigenschappen van content

Digital Accessibility Framework

paul van buuren voor een muur met graffiti met een shirt waar HTML en CSS op staat

Als je overigens meer wilt weten over verschillende gebruikers… Paul van Buuren vertelt straks in de parallelsessie meer over dat je altijd meer gebruikers hebt dan je denkt!

innovatie

WCAG 3 is beter voorbereid op nieuwe technologie.

WCAG 3 is klaar voor “emerging technologies” door minder aannames.

Alles agnostisch

Niet specifiek voor web

Alles agnostisch

“views” naast “pages” (voor bv apps, kiosks)

integratie

Er is in WCAG 2 ook een oplossing voor betere integratie met andere tools: browsers, authoring tools, design systems, etc.

De weg naar toegankelijkheid wordt minder belangrijk.

Nu (WCAG 2)

“Instructie”: Dit is wat je moet doen

Straks (WCAG 3)

“Uitkomst”: dit is wat het geval moet zijn

Het gaat om 'wat het geval moet zijn', uitkomsten… daardoor maakt het ineens minder uit wie het doet; website eigenaar of CMS of browser.

reorganisatie

De content is anders georganiseerd, principes en succescriteria gaan eruit.

Nu (WCAG 2)

Principes > Richtlijnen > Succescriteria

Straks (WCAG 3)

Richtlijnen > Requirements en Assertions

Richtlijnen

Uitkomsten opgeschreven rondom de gebruiker, in eenvoudige taal.

incl info voor beleidsmakers, managers etc, iedereen die het ongeveer wil snappen maar geen technische details

Requirements

“Core” en “Supplemental”

Technischer, voor ontwikkelaars/ontwerpers.

Assertions

Kan een Guideline ondersteunen.

Voor wat moeilijker te testen is.

Verklaring van een organisatie, bv

Assertions

Verder

Wat maken we beter?

En nu?

De kortere termijn

WCAG 2 blijft nog lang

Nu eerst WCAG 2.1, straks WCAG 2.2

WCAG 2 blijft nog lang

Wat je nu doet, blijft straks waardevol.

Overgang

Verwacht dat 2.0 en 3.0 nog een hele tijd naast elkaar gaan bestaan.

WCAG 3 bouwt op dezelfde principes

Maar dan overzichtelijker, completer en meer future-proof.

Samenvattend

Samenvattend

DigiToegankelijk werkt mee aan de transitie 2 naar 3.

Leren uit verleden, wij brengen overheidsperspectief.

WCAG 2 nog jaren de standaard.

Dankjewel!

Hidde de Vries
hidde.vries@logius.nl
hidde.blog/slides